Hoe kan ik mijn overwaarde opnemen?

Overwaarde opnemen uit je woning, welke mogelijkheden zijn er?

Is jouw woning de afgelopen jaren in waarde gestegen? Dan is de kans groot dat je overwaarde hebt opgebouwd. Dat betekent dat je huis meer waard is dan de hypotheek die er nog op rust. Die overwaarde kan interessant zijn wanneer je behoefte hebt aan extra financiële ruimte. Maar is het verstandig om je overwaarde op te nemen?

Dat hangt af van je situatie, je plannen en de manier waarop je het geld wilt gebruiken. We zetten de mogelijkheden én aandachtspunten voor je op een rij.

Wat betekent overwaarde?

Van overwaarde is sprake wanneer de actuele waarde van je woning hoger is dan de openstaande hypotheekschuld. Stel dat je woning € 450.000 waard is en je hebt nog een hypotheek van € 300.000, dan bedraagt de overwaarde € 150.000.

Dat bedrag staat niet op een spaarrekening. Je kunt er meestal pas over beschikken als je je woning verkoopt of extra leent.

Overwaarde kan dus ontstaan doordat je inmiddels hebt afgelost op je hypotheek en/of doordat de waarde van je woning is gestegen.

Overwaarde benutten door je woning te verkopen

Bij verkoop van je woning komt de overwaarde automatisch vrij. Met de verkoopopbrengst los je eerst de resterende hypotheek af. Wat daarna overblijft, is de overwaarde.

Ben je van plan een andere woning te kopen? Dan krijg je te maken met de bijleenregeling. De Belastingdienst verwacht dat je de vrijgekomen overwaarde gebruikt voor de aankoop van je nieuwe woning. Doe je dat niet en financier je een deel van de nieuwe woning alsnog met een hypotheek, dan is de rente over dat deel mogelijk niet fiscaal aftrekbaar.

Ga je na de verkoop huren, dan kun je de overwaarde vrij besteden. Koop je pas na minimaal drie jaar weer een woning, dan speelt de bijleenregeling in principe geen rol meer.

Je hypotheek verhogen

Heb je behoefte aan extra financiële ruimte, maar wil je niet verhuizen? Dan kun je mogelijk je bestaande hypotheek verhogen. Je leent dan een extra bedrag op basis van de overwaarde in je woning. Let er wel op dat je hypotheek nooit hoger mag zijn dan de waarde van je woning.

Dat geld kun je bijvoorbeeld gebruiken voor een verbouwing, het verduurzamen van je woning of groot onderhoud. In veel gevallen is de rente dan fiscaal aftrekbaar.

Gebruik je het geld voor andere uitgaven, zoals een auto, een wereldreis of het aflossen van bestaande schulden, dan geldt die fiscale aftrek meestal niet.

Houd daarnaast rekening met een aantal bijkomende kosten en gevolgen:

• Je maandlasten stijgen.
• Mogelijk moet de woning opnieuw worden getaxeerd.
• Er kunnen kosten zijn voor hypotheekadvies en de notaris.
• Bij het oversluiten van een hypotheek kan een vergoeding voor vervroegde aflossing verschuldigd zijn.
• Een hogere hypotheek kan ervoor zorgen dat je in een andere risicoklasse terechtkomt, waardoor de rente op je hypotheek stijgt.

Een tweede hypotheek afsluiten

Een andere mogelijkheid is het afsluiten van een tweede hypotheek. Of dit mogelijk is, hangt onder meer af van je inkomen, de hoogte van je huidige hypotheek en de beschikbare overwaarde.

Een tweede hypotheek wordt vaak gebruikt voor woningverbeteringen, zoals isolatie, een aanbouw of een nieuwe keuken. Ook hier geldt dat de rente alleen fiscaal aftrekbaar is wanneer het geleende bedrag daadwerkelijk wordt besteed aan de eigen woning.

Wordt het geld gebruikt voor consumptieve uitgaven, dan vervalt dit belastingvoordeel.

Is overwaarde opnemen voor een auto verstandig?

Hoewel het technisch mogelijk is om overwaarde op te nemen voor de aankoop van een auto, is dat lang niet altijd de slimste keuze.

Een auto daalt meestal snel in waarde, terwijl een hypotheek vaak een looptijd heeft van dertig jaar. Daardoor betaal je mogelijk nog jarenlang voor een aankoop die inmiddels veel minder waard is geworden.

Voor uitgaven met een beperkte levensduur is een persoonlijke lening vaak een logischer alternatief. Je weet vooraf precies wat je maandelijks betaalt en de lening loopt niet langer door dan nodig is.

Wat zijn de nadelen van overwaarde opnemen?

Het opnemen van overwaarde klinkt aantrekkelijk, maar kent ook keerzijden.

Een hogere hypotheek betekent vrijwel altijd hogere maandlasten. Daarnaast krijg je te maken met advieskosten, notariskosten en eventuele taxatiekosten. Ook is de rente niet altijd aftrekbaar en kan een hogere lening invloed hebben op de rente die je betaalt over je volledige hypotheek.

Daar komt bij dat je een deel van de financiële buffer in je woning aanspreekt. Dat kan gevolgen hebben wanneer je later opnieuw wilt lenen of gaat verhuizen.

Een persoonlijke lening als alternatief

Extra financiële ruimte hoeft niet altijd uit de overwaarde van je woning te komen. Een persoonlijke lening kan een interessant alternatief zijn, zeker wanneer het om een overzichtelijk bedrag gaat.

Je hoeft hiervoor niets aan je hypotheek te wijzigen en voorkomt bijkomende kosten voor advies, taxatie of de notaris. Bovendien is een persoonlijke lening vaak snel geregeld en weet je vooraf precies waar je aan toe bent.

Gebruik je een persoonlijke lening voor een verbouwing aan je eigen woning, dan kan de rente onder voorwaarden fiscaal aftrekbaar zijn. Wel ligt de rente meestal hoger dan bij een hypotheek.

Voor bedragen tot ongeveer € 25.000 kan een persoonlijke lening in de praktijk echter voordeliger én eenvoudiger zijn dan het aanpassen van een bestaande hypotheek.

Een persoonlijke lening aflossen met overwaarde

Het is mogelijk om een persoonlijke lening af te lossen door je hypotheek te verhogen of een tweede hypotheek af te sluiten. Toch is het belangrijk om goed naar de gevolgen te kijken.

Wanneer je een extra hypotheek afsluit om een bestaande lening af te lossen, is de rente doorgaans niet fiscaal aftrekbaar. Ook kan een hogere hypotheek ervoor zorgen dat je in een andere risicoklasse terechtkomt en meer rente betaalt.

In sommige situaties is het voordeliger om een bestaande lening over te sluiten tegen een lagere rente. Een goede vergelijking kan daarbij veel inzicht geven.

Denk goed na voordat je een keuze maakt

Overwaarde hebben is prettig. Het biedt mogelijkheden om financiële wensen te realiseren of investeringen te doen. Tegelijkertijd is het verstandig om verder te kijken dan alleen de beschikbare ruimte in je woning.

Laat je goed informeren over de kosten, fiscale gevolgen en de impact op je maandlasten. En bedenk dat extra financiële ruimte niet altijd uit je woning hoeft te komen. Een persoonlijke lening kan in veel situaties een flexibel en overzichtelijk alternatief zijn.