Wegwijs in financiële ruimte

Het verschil tussen goede en slechte leningen

Datum: 18 juli 2026

Wanneer is lenen verstandig en wanneer niet?

Een nieuwe auto, een verbouwing of een opleiding. Soms komt er een grote uitgave op je pad terwijl je het bedrag niet direct op je spaarrekening hebt staan. Lenen kan dan een oplossing zijn. Maar een lening aangaan is wel iets om even bij stil te staan.

Want lenen kost geld. En het belangrijkste is niet alleen hoeveel je per maand betaalt, maar ook hoeveel je uiteindelijk terugbetaalt.

Wanneer is lenen dan verstandig? En wanneer kun je beter nog even wachten, sparen of naar een andere oplossing zoeken? In dit artikel zetten we de belangrijkste aandachtspunten voor je op een rij.

Lenen is niet automatisch onverstandig

Een lening heeft niet per definitie iets negatiefs. Het hangt vooral af van waarvoor je leent, wat de lening kost en of de maandlast bij je financiële situatie past.

Een lening kan bijvoorbeeld helpen wanneer je een noodzakelijke aankoop moet doen waarvoor je niet voldoende spaargeld hebt. Denk aan een auto die je nodig hebt voor je werk, een verbouwing aan je woning of een opleiding die je kansen op de arbeidsmarkt vergroot.

Daar staat tegenover dat lenen voor uitgaven die je eigenlijk niet kunt betalen, voor financiële problemen kan zorgen. Zeker als je meerdere betalingsverplichtingen naast elkaar hebt.

Het is daarom verstandig om voordat je leent niet alleen naar het gewenste bedrag te kijken, maar naar het hele plaatje.

Pas op met makkelijk lenen

Sommige vormen van krediet maken het erg eenvoudig om vandaag iets te kopen en pas later te betalen. Dat kan aantrekkelijk klinken, maar juist daardoor is het gemakkelijk om uit het oog te verliezen dat je het geld nog moet terugbetalen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • structureel roodstaan op je betaalrekening
  • het steeds verder laten oplopen van een creditcardschuld
  • online aankopen betalen met ‘Buy now, pay later’
  • oude kleine kredieten die nog worden afbetaald

Een aantal kredietvormen die vroeger veel voorkwamen, bestaat inmiddels niet meer voor nieuwe klanten. Zo kun je geen nieuw doorlopend krediet meer afsluiten. Ook een creditcardschuld kun je niet meer op de vroegere manier in termijnen afbetalen en kopen op afbetaling als kredietvorm is eveneens verdwenen.

Heb je nog een oud doorlopend krediet, een oude gespreide creditcardschuld of een ander oud krediet? Dan kun je dit nog wel afbetalen. Opnieuw geld opnemen kan bij deze oude kredietvormen niet meer.

Het risico van veel kleine betalingsverplichtingen is vooral dat je het overzicht kwijtraakt. Een bedrag dat op zichzelf goed te betalen lijkt, kan samen met andere maandlasten toch behoorlijk aantikken.

Achteraf betalen lijkt klein, maar telt wel mee

Online winkelen en achteraf betalen zijn inmiddels nauw met elkaar verbonden. Met een paar klikken heb je een bestelling in huis en betaal je later. Dat voelt anders dan een traditionele lening, maar het blijft belangrijk om rekening te houden met de verplichting die je aangaat.

Wie regelmatig gebruikmaakt van ‘Buy now, pay later’, kan ongemerkt meerdere openstaande betalingen tegelijk hebben.

De AFM legt uit wat Buy now, pay later inhoudt en geeft tips om betalingsproblemen te voorkomen.

Wil je iets kopen waarvoor je het geld eigenlijk niet hebt? Dan is het goed om jezelf eerst af te vragen of je de aankoop echt nodig hebt en of je deze op dit moment kunt betalen.

Wanneer kan lenen wel een verstandige keuze zijn?

Er zijn situaties waarin lenen een passende oplossing kan zijn. Bijvoorbeeld wanneer je een grote, noodzakelijke uitgave moet doen en je voldoende financiële ruimte hebt om de lening verantwoord af te betalen.

Je kunt denken aan:

Ook bij dit soort uitgaven blijft het belangrijk om kritisch te kijken naar de kosten. Een lening wordt niet automatisch een goede lening omdat je er iets nuttigs mee koopt.

Het doel van de lening is slechts één onderdeel. Minstens zo belangrijk zijn de rente, de looptijd, de maandlast en je eigen financiële situatie.

Kijk verder dan het maandbedrag

Een veelgemaakte fout bij lenen is alleen kijken naar wat je iedere maand kwijt bent.

Een maandbedrag van bijvoorbeeld €250 kan prima binnen je budget passen. Maar als de lening meerdere jaren loopt, kan het totale bedrag dat je terugbetaalt flink hoger zijn dan het bedrag dat je hebt geleend.

Kijk daarom altijd naar het totale kostenplaatje. De rente speelt daarbij een belangrijke rol. Ook de looptijd heeft invloed. Bij een langere looptijd betaal je de lening langer af en kunnen de totale rentekosten hoger uitvallen.

Een goedkope lening betekent daarom niet alleen een laag maandbedrag. Het gaat om de combinatie van rente, looptijd en totale kosten.

Stel jezelf deze vragen voordat je leent

Voordat je een lening afsluit, is het verstandig om even pas op de plaats te maken. Met deze vragen krijg je snel een beter beeld.

Waarvoor heb ik het geld nodig?

Is de uitgave noodzakelijk of kun je de aankoop ook uitstellen? En als je moet lenen, is het bedrag dan echt nodig?

Wat gaat de lening mij uiteindelijk kosten?

Kijk niet alleen naar het bedrag dat je ontvangt, maar ook naar het totale bedrag dat je terugbetaalt.

Past de maandlast bij mijn budget?

Houd rekening met je vaste lasten, dagelijkse uitgaven en andere financiële verplichtingen. Er moet voldoende ruimte overblijven voor onverwachte uitgaven.

Kan ik de lening ook blijven betalen als mijn situatie verandert?

Denk bijvoorbeeld aan een verandering van inkomen of hogere vaste lasten. Een lening loopt vaak meerdere jaren. Het is daarom verstandig om niet alleen naar vandaag te kijken.

Heb ik voldoende financiële ruimte?

Kun je op dit moment helemaal niets sparen omdat iedere euro al een bestemming heeft? Dan is het goed om extra kritisch te kijken of een lening verstandig is.

Heb je nog meerdere kredieten lopen?

Misschien heb je in het verleden verschillende kredieten afgesloten. Bijvoorbeeld een persoonlijke lening, een oude creditcardschuld of een ander krediet dat nog wordt afbetaald.

Nieuwe bedragen opnemen uit oude kredietvormen kan niet meer. Een oud krediet kun je alleen nog aflossen.

Heb je meerdere leningen en wil je meer overzicht? Dan kan het interessant zijn om te bekijken of je deze kunt oversluiten of samenvoegen in één persoonlijke lening.

Je hebt dan mogelijk minder verschillende betalingsmomenten en één duidelijk overzicht van je maandlast en einddatum. Of oversluiten daadwerkelijk voordeliger is, hangt af van je persoonlijke situatie, de voorwaarden van je huidige kredieten en de kosten van een nieuwe lening.

Zo houd je lenen overzichtelijk

Een lening aangaan is een financiële beslissing die je niet alleen op basis van een aantrekkelijke aankoop moet nemen. Kijk vooral naar het bedrag dat je nodig hebt, de totale kosten en de maandlast die daarbij hoort.

Heb je een duidelijk doel, voldoende financiële ruimte en weet je wat de lening je uiteindelijk kost? Dan kun je een weloverwogen beslissing nemen.

Heb je al meerdere kredieten lopen? Dan kan het verstandig zijn om eerst te kijken of je je financiële situatie overzichtelijker kunt maken.

Bij Geldshop helpen we je om inzicht te krijgen in je mogelijkheden. Wil je weten wat oversluiten of samenvoegen in jouw situatie kan betekenen? Vraag dan vrijblijvend een offerte aan voor het oversluiten of samenvoegen van je leningen.

Recente artikelen

14 oktober 2026
Stuur je energierekening op dieet!

Je energieverbruik laten smelten als sneeuw voor de zon Een hoge energierekening is ongeveer net zo gezellig als een koude douche op maandagochtend. Je betaalt iedere maand flink wat geld en vraagt je ondertussen af waar al die energie eigenlijk naartoe gaat. Naar een te warme woonkamer? Een douche die verdacht veel op een wellnessresort […]

12 oktober 2026
Kun je lenen voor een medische behandeling?

Een medische behandeling of cosmetische ingreep financieren Een medische behandeling of cosmetische ingreep is niet iets waar je iedere dag over nadenkt. Toch kan er een moment komen waarop je voor een belangrijke keuze staat. Misschien heb je een behandeling nodig die niet volledig door je zorgverzekering wordt vergoed. Of je wilt een cosmetische ingreep […]

9 oktober 2026
Dit kan jou als starter helpen op de woningmarkt

Een persoonlijke lening naast je hypotheek als starter Je hebt je droomhuis gevonden. Je bent enthousiast, de hypotheek lijkt haalbaar en je ziet jezelf er al helemaal wonen. Tot je de rekensom maakt. Want naast de hypotheek krijg je bij het kopen van een huis te maken met allerlei andere kosten. En wat als je […]

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram