Geld lenen aan familie

Onderhands geld lenen wordt steeds normaler

Geld lenen binnen familie of vriendenkring komt vaker voor. Onderhands of onderhandse leningen zijn leningen tussen bijvoorbeeld vrienden of familie, zonder tussenkomst van een bank. Het idee dat je elkaar kunt helpen voelt fijn, maar toch zijn er een paar dingen waar je goed op moet letten.

Wat is de reden van de lening

Dit lijkt een logische vraag, maar het is misschien wel het belangrijkste. Waarom wil iemand geld lenen? Dit kan doorslaggevend zijn bij je beslissing. Het kan lastig zijn om nee te zeggen tegen een bekende, zoals je kind, maar probeer alleen geld te lenen als de risico’s voor jou zo laag mogelijk zijn. Als de aanvraag van iemands lening via reguliere weg wordt geweigerd, dan bestaat de kans dat het uitlenen van geld aan deze persoon wat risico met zich meebrengt.

Wat is de grootte van de lening

Er bestaat altijd een kans dat de lening niet wordt terugbetaald. Die kans kan groter of kleiner zijn, afhankelijk van de situatie. Denk goed na of je het geld echt kunt missen voordat je uitleent. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat je zelf een lening moet afsluiten omdat je je eigen geld hebt uitgeleend.

Geld uitlenen, ja of nee

Als het leendoel duidelijk is en je weet hoeveel je kunt missen, kun je bepalen of het verstandig is om geld uit te lenen. Het Nibud raadt af om geld te lenen aan mensen die vaak geld tekortkomen of al meerdere leningen hebben. Dan wordt de kans groter dat jij je geld niet terugkrijgt en dat de ander verder in de problemen komt. Let dus altijd goed op, want een lening kan een vriendschap of familieband onder druk zetten.

Geld schenken in plaats van uitlenen

Als je genoeg financiële ruimte hebt, kun je er ook voor kiezen om geld te schenken in plaats van uit te lenen. Een schenking is een gift zonder verplichtingen. Een voordeel is dat een schenking fiscale voordelen kan hebben, bijvoorbeeld wanneer het wordt geïnvesteerd in een huis.

Afspraken maken

Kan de ontvanger de lening goed dragen en heeft die persoon geen financiële problemen? Dan kun je overwegen de lening te verstrekken. Maak altijd een leenovereenkomst, groot of klein. Zo is er duidelijkheid voor beide partijen en voorkom je misverstanden.

Leenovereenkomst

Een veelgemaakte misvatting is dat een leenovereenkomst alleen geldig is als een notaris erbij betrokken is. Je kunt kiezen voor een ‘authentieke akte’ bij de notaris of een ‘onderhandse akte’ zonder notaris. Een authentieke akte geeft direct een executoriale titel, wat betekent dat bij niet-terugbetaling beslag kan worden gelegd zonder rechter. Het biedt ook sterk bewijs tegenover derden. Een onderhandse akte geldt alleen tussen de lener en de uitlener. Het nadeel van een notariële akte zijn de kosten, dus bepaal zelf wanneer dit nodig is.

Schuldbekentenis

Bij kleinere bedragen kan een ondertekende schuldbekentenis volstaan. Hierin leg je alle afspraken vast: aflossing, rente en gevolgen bij niet-terugbetalen. Dit kan onderdeel zijn van een leenovereenkomst.

Rente rekenen bij het uitlenen aan je kind kan verstandig zijn

Als je je kind geld uitleent, doe je dat natuurlijk uit liefde. Toch is het slim om duidelijke afspraken te maken en ook rente te rekenen. Een renteloze lening kan door de Belastingdienst als schenking worden gezien, en boven de vrijstelling moet je kind schenkbelasting betalen. Kies daarom een marktconforme rente, die lijkt op wat een bank zou vragen. Leg alles op papier: bedrag, looptijd, aflossing en rente. Zo blijft het eerlijk, voorkom je misverstanden en blijft de relatie gezellig. Bij grotere leningen, bijvoorbeeld voor een huis of verbouwing, spreken we van een familiehypotheek. Hier gelden extra regels: rente moet zakelijk zijn, de lening moet in maximaal 30 jaar worden afgelost, en de bank kijkt mee bij eventuele extra hypotheek. Wil je later kwijtschelden? Dan wordt dat als schenking gezien, met mogelijk schenkbelasting boven de vrijstelling.

Is het slim om geld te lenen van familie of vrienden?

Geld lenen van familie of vrienden kan aantrekkelijk lijken: geen bank, lage rente en begrip voor persoonlijke omstandigheden. Maar het kan de relatie flink onder druk zetten.

In tijden van nood is het verleidelijk om hulp te vragen, maar bedenk goed dat informele leningen vaak ingewikkelder zijn dan ze lijken. Minder druk om terug te betalen kan ervoor zorgen dat spanningen ontstaan.

Duidelijke afspraken zijn cruciaal en leg deze altijd op papier. Bij familie ligt het risico nog hoger: iets misgaan kan de banden flink belasten, dus wees extra voorzichtig.

Wat kan er misgaan

Er zijn verschillende redenen waarom de relatie tussen lener en vrienden of familie onder druk kan komen te staan bij het lenen van geld. Hieronder volgen enkele voorbeelden:

1. Onduidelijke afspraken: Als er geen duidelijke afspraken zijn gemaakt over de terugbetaling van het geleende geld, kan dit tot misverstanden en onenigheid leiden. De lener en de uitlener kunnen bijvoorbeeld een andere verwachting hebben over de termijn waarin het geld moet worden terugbetaald.
2. Vertraagde betalingen: Als de lener niet in staat is om het geleende geld op tijd terug te betalen, kan dit tot irritaties leiden bij de uitlener. Dit kan vooral het geval zijn als de uitlener het geld zelf hard nodig heeft.
3. Problemen met terugbetalen: Als de lener niet in staat is om het geleende geld terug te betalen, kan dit tot spanningen en geldruzies leiden. De uitlener kan zich bedrogen voelen en kan het gevoel hebben dat de lener zijn of haar vertrouwen heeft beschaamd.
4. Macht en controle: Als de uitlener geld leent aan de lener, kan dit de machtsverhouding tussen beiden veranderen. De uitlener kan zich superieur voelen en kan de lener controleren en commanderen.
5. Emotionele last: Het lenen van geld kan ook een emotionele last met zich meebrengen voor beide partijen. De lener kan zich schuldig voelen over het lenen van geld en de uitlener kan zich op zijn beurt verantwoordelijk voelen voor de financiële situatie van de lener.
6. Als de lener nog geld schuldig is aan een vriend of familielid en ondertussen veel geld uitgeeft aan luxeartikelen of dure uitjes, kan dat bij de uitlener leiden tot irritatie en boosheid. Het kan het gevoel geven dat de lener zijn of haar prioriteiten niet op orde heeft en de financiële verplichtingen niet serieus neemt. Dit kan leiden tot een gevoel van onrechtvaardigheid en wrok, wat de relatie tussen de lener en de uitlener kan schaden. Het is daarom belangrijk dat de lener zich bewust is van zijn of haar financiële verplichtingen en deze serieus neemt, om scheve gezichten te voorkomen.

Wat je moet onthouden

Lenen van familie of vrienden is riskant. Het kan leiden tot misverstanden, spanningen en beschadigde relaties. Denk goed na voordat je een informele lening aangaat en maak duidelijke afspraken. Leg alles vast op papier en houd rekening met de mogelijke gevolgen als terugbetalen niet lukt. Zo bescherm je niet alleen je geld, maar ook je relatie.

Geld lenen van familie en vrienden kan voordelen hebben, maar ook nadelen. Weeg deze zorgvuldig af en doe het alleen verantwoord, met respect voor de ander. Zo blijft het gras aan deze kant van de heuvel hopelijk net zo groen als aan de overkant.