Financiën

De gemiddelde kosten van een uitvaart liggen grofweg tussen de 8.000 en 10.000 euro, waarbij de kosten van een begrafenis over het algemeen aanzienlijk hoger uitvallen dan bij een crematie. Naast de kosten van de uitvaart zijn er ook bijkomende kosten waar je rekening mee dient te houden. Om deze kosten te dekken zijn er verschillende mogelijkheden.

 

Uitvaartverzekering

Voor het financieren van de uitvaart zijn verschillende opties. Zo kun je als nabestaande de kosten zelf betalen, of bij de verzekeringsmaatschappij van de overledene nagaan of er een lopende uitvaartverzekering aanwezig is. Met een uitvaartverzekering kunnen de gemaakte kosten voor de uitvaart worden betaald en wordt in sommige gevallen tevens een aanvullend geldbedrag uitgekeerd.

 

Overlijdensrisicoverzekering

Een overlijdensrisicoverzekering wordt voornamelijk afgesloten om nabestaanden financieel te (blijven) ondersteunen. Na overlijden van de verzekerde is er geen premie met betrekking tot de overlijdensrisicoverzekering meer verschuldigd aan de betreffende verzekeringsmaatschappij. Overlijdensrisicoverzekeringen kennen drie varianten:

  • Tijdelijk bij overlijden: Dit is de meest gebruikte en bekendste vorm. Hierbij voorziet de betreffende verzekeringsmaatschappij nabestaanden van een eenmalige uitkering op het moment dat de verzekerde komt te overlijden voor een vooraf overeengekomen datum.
  • Levenslang bij overlijden: De betreffende verzekeringsmaatschappij keert altijd uit wanneer de verzekerde komt te overlijden.
  • Risicokapitaalverzekering op vaste termijn: Bij deze vorm keert de betreffende verzekeringsmaatschappij keert op een vooraf overeengekomen datum uit wanneer de verzekerde voor deze datum is komen te overlijden.

Voor ondernemers geldt dat zij een overlijdensrisicoverzekering kunnen opstellen waarbij een zakenpartner kan worden aangesteld als de begunstigde. Op deze wijze wordt de begunstigde in staat gesteld het aandeel van de overledene over te nemen en de onderneming voort te zetten.

 

Overlijdensuitkering

Wanneer jouw naaste op het moment van overlijden in loondienst was, heb je als nabestaande partner van de overledene recht op een overlijdensuitkering van de werkgever. Wanneer er geen partner (meer) is, komt het bedrag ten goede aan de minderjarige kinderen van de overledene, en anders aan degene met wie de overledene in gezinsverband leefde en in wiens onderhoud de overledene voorzag.

De overlijdensuitkering staat doorgaans gelijk aan een maand loon en wordt overgemaakt naar de bankrekening van de overledene. Over deze uitkering is de werkgever verplicht vakantietoeslagen uit te betalen. De uitkering wordt tevens vrijgesteld van loonbelasting, mits het uit te keren bedrag minder bedraagt dan drie maal het maandloon van de overledene. Eventuele verhogingen als gevolg van uit te keren vakantietoeslagen worden hierbij buiten beschouwing gelaten.

Was de overledenen niet in loondienst, maar maakte hij of zij wel gebruik van inkomensvervangende sociale verzekeringsuitkeringen, controleer dan op de website van het UWV of de SVB of u als nabestaande recht heeft op een overlijdensuitkering.

 

Nabestaandenpensioen

Een nabestaandenpensioen is een uitkering die een nabestaande ontvangt als zijn of haar partner is komen te overlijden. Er zijn verschillende nabestaandenpensioenen, waaronder de Algemene Nabestaandenwet (Anw), een aanvullend nabestaandenpensioen van de zaak en de levensverzekering.

 

Algemene Nabestaandenwet (Anw)

Omdat de overheid wil dat nabestaanden verzekerd zijn van een basisinkomen, kunnen zij aanspraak maken op een uitkering via de Algemene nabestaandenwet (Anw). Deze wet geeft de nabestaande partner van een overledene recht op een uitkering. Er zijn wel een aantal voorwaarden waaraan moet worden voldaan alvorens je als nabestaande een Anw uitkering kunt ontvangen. Een van de belangrijkste voorwaarden is dat de overledene verzekerd was voor de Anw. Iedere inwoner van Nederland is automatisch verzekerd voor de Anw.

De hoogte van een Anw uitkering wordt bepaald door een aantal factoren, waaronder het inkomen van de nabestaande. Bij de te ontvangen uitkeringen wordt tevens vakantietoeslag opgebouwd, die wordt uitgekeerd in mei. Elk halfjaar worden de uitkeringsbedragen aangepast. De hoogte van de Anw uitkering kunt u terugvinden in de berekeningen op de website van de SVB.

 

Aanvullend nabestaandenpensioen van de zaak

Wanneer de overledene in loondienst werkte, heeft de nabestaande partner in sommige gevallen recht op een aanvullend nabestaandenpensioen van de zaak. Dit bedrag komt bovenop de Anw uitkering. Er zijn twee soorten nabestaandenpensioen van de zaak:

  • Nabestaandenpensioen op opbouwbasis
    Hierbij worden elk jaar pensioenaanspraken opgebouwd. Het recht op het opgebouwde nabestaandenpensioen komt niet te vervallen - Ook niet bij ontslag, of als de premie niet meer wordt betaald.
  • Nabestaandenpensioen op risicobasis
    Nabestaanden hebben niet altijd recht op een uitkering. Wanneer de overledene in loondienst was op het moment van overlijden, dan heeft de nabestaande recht op een uitkering. Wanneer een persoon uit dienst, en daarmee uit de pensioenregeling treedt, vervalt automatisch de dekking voor nabestaandenpensioen. Wanneer deze persoon aansluitend werkloos raakt, en hij of zij komt binnen deze periode van werkloosheid te overlijden, dan heeft de nabestaande partner alsnog recht op nabestaandenpensioen uit de pensioenregeling van de ex-werkgever van de overledene.

Bij een echtscheiding krijgt de nabestaande ex-partner van de overledene een deel van het opgebouwde nabestaandenpensioen. Dit type pensioen wordt doorgaans ‘bijzonder nabestaandenpensioen’ genoemd. Een eventuele nieuwe partner ontvangt het deel van het nabestaandenpensioen dat na de scheiding is opgebouwd. Voor vragen over een aanvullend nabestaandenpensioen via de zaak kunt je het beste contact opnemen met jouw pensioenuitvoerder, of kun je de opgestelde pensioenovereenkomst raadplegen.

 

Levensverzekering

Een levensverzekering betreft een type verzekering waarbij een vooraf afgesproken bedrag wordt uitgekeerd als de verzekerde al dan niet voor een bepaalde tijd komt te overlijden. Binnen dit type verzekering kan ook worden afgesproken dat er periodieke uitkeringen plaatsvinden zolang de verzekerde in leven is, of juist vanaf het moment dat de verzekerde is komen te overlijden. Omdat er verschillende typen levensverzekeringen bestaan is het van belang dat je als nabestaande bij de betreffende verzekeringsmaatschappij informeert naar het type verzekering van de overledene.

 

Testament

Een testament wordt opgesteld door een notaris en betreft een akte waarin wordt aangegeven wat met het nalatenschap van een overledene gebeurt. Zaken die zonder hulp van een notaris kunnen worden gelegateerd, kunnen worden opgenomen in een codicil.

In een testament staat omschreven wie wat toekomt na overlijden van een naaste. Wanneer er geen testament ter beschikking is, wordt het nalatenschap van de overledene verdeeld volgens de regels rond het erfrecht. Aan de hand hiervan wordt onder andere bepaald wie de erfgenamen zijn en hoeveel zij erven. Je kunt bij een notaris nagaan of er een testament is opgesteld door de overledene of je kunt dit zelf nagaan door het Centraal Testamentregister te raadplegen.

Als nabestaande dien je in sommige gevallen ook jouw eigen testament aan te passen. Wanneer je zelf nog niet over een testament beschikt, kun je deze laten opstellen door een notaris. Hierin kun je onder andere de voogdij over minderjarige kinderen laten vastleggen.

 

Belastingen

Wanneer een persoon komt te overlijden, kan dit gevolgen hebben voor eventuele belastingen en toeslagen van de nabestaanden. Afhankelijk van de situatie, kun je als nabestaande te maken krijgen met verschillende belastingregels. Hoewel dit wellicht iets is waar je niet op zit te wachten, is het wel van belang dat je rekening houdt met de mogelijke gevolgen met betrekking tot de belastingen die je moet betalen. Aan de hand van de volgende vijf scenario’s kun je bepalen welke acties je al dan niet dient te ondernemen:

  • Jouw partner is overleden en je kreeg een toeslag: Je hoeft geen actie te ondernemen. De Belastingdienst wordt door de betreffende gemeente geïnformeerd over het overlijden en eventuele toeslagen worden door de Belastingdienst aangepast op de nieuwe situatie.
  • De overledene woonde alleen en ontving een toeslag: Erfgenamen hoeven de Belastingdienst niet te informeren over het overlijden, dit doet de betreffende gemeente. Erfgenamen ontvangen van de Belastingdienst bericht wanneer de toeslag is stopgezet. Na afloop van het jaar ontvangen zij tevens een definitieve berekening.
  • Er is iemand overleden: Nabestaanden hoeven de Belastingdienst niet te informeren over het overlijden, dit doet de betreffende gemeente. Wanneer de overledene voorgaande jaren belastingaangifte heeft gedaan, ontvangen de nabestaanden een papieren aangifteformulier, het zogenaamde ‘F-formulier’. Met dit formulier moet aangifte worden gedaan voor de overledene.
  • Je kind is komen te overlijden en jij ontvangt een toeslag: Je hoeft geen actie te ondernemen. De Belastingdienst wordt door de betreffende gemeente geïnformeerd over het overlijden en eventuele toeslagen worden door de Belastingdienst aangepast op de nieuwe situatie.
  • Je krijgt een erfenis: Wanneer je een (deel van een) erfenis ontvangt, krijg je doorgaans te maken krijgen met erfbelasting wanneer de Belastingdienst verwacht dat je deze belasting moet betalen. Met behulp van de Rekenhulp Erfbelasting van de Belastingdienst kun je uitrekenen hoeveel belasting je moet betalen.

Wanneer je huurtoeslag of een kindgebonden budget ontvangt, en jouw vermogen is door een erfenis op en na 1 januari hoger dan de vrijstelling, dan heb je dat jaar geen recht meer op de voorgenoemde toeslagen. Je moet de toeslagen dan zelf stopzetten vanaf 1 januari van dat jaar. Dit kun je doen op de Mijn Toeslagen pagina op de website van de Belastingdienst.

Wanneer de overledene motorrijtuigbelasting betaalde, is het tevens van belang dat je de tenaamstelling van deze belasting wijzigt. De zorgtoeslag van de overledene stopt automatisch. Een achterblijvende partner kan deze toeslag opnieuw aanvragen. Deze voorgenoemde zaken dien je binnen een maand na overlijden van een naaste te hebben te hebben aangegeven bij de Belastingdienst.

Heb je vragen met betrekking tot belastingregels, belastingen of toeslagen, dan kun je het best de website Belastingdienst.nl raadplegen, of telefonisch contact opnemen met de Belastingdienst via de BelastingTelefoon.

 

Hypotheek of huur

Voor zowel een hypotheekbetaling als huurcontract, betekent een overlijden niet per definitie dat deze worden stopgezet. Je kunt contact opnemen met de verhuurder om een huurcontract op te zeggen of eventueel op een andere naam te laten zetten. Eventuele huurtoeslagen stoppen automatisch. Als nabestaande kun je opnieuw huurtoeslag aanvragen of de huurtoeslag wijzigen. Hiervoor dien je contact op te nemen met de Belastingdienst.

Ook een hypotheekbetaling stopt niet automatisch bij een overlijden. Je dient als nabestaande zelf een afspraak te maken met de betreffende hypotheekverstrekker om de hypotheekbetaling af te wikkelen of voort te zetten op een andere tenaamstelling. Voor het stopzetten of voortzetten van een huurcontract of hypotheekbetaling dien je binnen een maand na overlijden contact op te nemen met de betrokken partijen.

 

Verzekeringsmaatschappijen

Als nabestaande dien je zelf de betrokken verzekeringsmaatschappij(en) op de hoogte stellen van het overlijden. Wanneer je contact opneemt met de betreffende verzekeringsmaatschappij kun je informeren naar lopende verzekeringen. Denk hierbij aan de zorgverzekering, autoverzekering, woonverzekering, levensverzekering, et cetera. Je kunt deze desgewenst laten ontbinden of de tenaamstelling laten wijzigen. 

Checklist financiële zaken bij scheiden

Als jij en je partner uit elkaar gaan, zullen jullie ook de gezamenlijke financiën moeten ontvlechten. Dat kan best een ingewikkeld proces zijn. De checklist geeft een overzicht in financiële zaken die geregeld moeten worden.