Stel je voor. Je loopt langs een autodealer en ziet daar jouw droomauto staan. Of je wilt eindelijk die verbouwing realiseren waar je al een tijdje over nadenkt. Een lening kan dan uitkomst bieden. Maar mag je eigenlijk wel lenen? En hoe bepaalt een bank of jij een lening kunt terugbetalen?
Misschien heb je weleens gehoord van een credit score of kredietscore. In Amerika speelt zo'n score een grote rol bij het aanvragen van een lening. In Nederland werkt dat anders. We hebben hier geen algemeen systeem waarbij je een persoonlijke kredietscore krijgt, bijvoorbeeld tussen de 300 en 850 punten.
Toch beoordelen Nederlandse banken natuurlijk wel hoe kredietwaardig je bent. Ze kijken naar je inkomen, vaste lasten, financiële verplichtingen en je BKR-registratie. Op basis daarvan bepalen ze hoeveel je kunt lenen en in welk risicoprofiel je valt. Dat risicoprofiel kan vervolgens invloed hebben op de rente die je betaalt.
In dit artikel leggen we uit hoe dat werkt en wat het betekent voor jouw mogelijkheden om geld te lenen.
Kredietwaardigheid zegt iets over de mate waarin je financieel in staat bent om een lening terug te betalen. Een bank wil namelijk zeker weten dat je de maandelijkse aflossing en rente kunt betalen, zonder dat je hierdoor financieel in de knel komt.
Daarbij kijkt de bank vooral naar de ruimte tussen je inkomsten en uitgaven. Hoeveel geld houd je iedere maand over nadat je vaste lasten en andere financiële verplichtingen zijn betaald?
Stel dat je € 2.500 netto per maand verdient. Als je vaste lasten en financiële verplichtingen samen € 1.500 bedragen, heb je meer financiële ruimte dan iemand die bij hetzelfde inkomen € 2.300 aan lasten heeft.
De bank kijkt onder andere naar de volgende onderdelen:
Al deze gegevens samen geven de bank een beeld van jouw financiële situatie en hoeveel je verantwoord kunt lenen.
Het Bureau Krediet Registratie (BKR) speelt een belangrijke rol bij het beoordelen van kredietaanvragen. In Nederland worden kredieten en eventuele betalingsachterstanden geregistreerd bij het BKR.
Wanneer je een lening aanvraagt, kan de bank je BKR-gegevens raadplegen. Zo krijgt de kredietverstrekker inzicht in je bestaande financiële verplichtingen en eventuele betalingsproblemen uit het verleden.
Een BKR-registratie is overigens niet automatisch negatief. Heb je bijvoorbeeld een persoonlijke lening die je netjes volgens afspraak terugbetaalt? Dan is dat een positieve omstandigheid in de zin dat je laat zien dat je aan je betalingsverplichtingen voldoet. De registratie zelf is echter geen persoonlijke kredietscore en levert niet automatisch een betere beoordeling op.
Heb je een betalingsachterstand gehad, dan kan er een negatieve BKR-codering aanwezig zijn. Dat kan grote gevolgen hebben voor je mogelijkheden om geld te lenen. Kredietverstrekkers moeten voorkomen dat je door een nieuwe lening in financiële problemen komt.
Een actieve negatieve BKR-codering vormt daarom in de praktijk een belemmering voor het afsluiten van een nieuwe lening.
Naast je kredietwaardigheid speelt ook je risicoprofiel een rol. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het idee is vrij eenvoudig.
Met een risicoprofiel schat een bank in hoe groot het risico is dat je in de toekomst problemen krijgt met het terugbetalen van je lening.
Twee mensen kunnen bijvoorbeeld allebei voldoende inkomen hebben om een lening te betalen. Toch hoeft de bank hun situatie niet hetzelfde te beoordelen.
Iemand met een vast contract, een stabiel inkomen en een overzichtelijke financiële situatie kan in een lager risicoprofiel vallen. Iemand met een tijdelijk dienstverband, een wisselend inkomen of een minder stabiele financiële situatie kan in een hoger risicoprofiel terechtkomen.
Je kunt dus kredietwaardig zijn en toch een relatief hoog risicoprofiel hebben.
Het risicoprofiel zegt niet dat je daadwerkelijk betalingsproblemen zult krijgen. Het is een inschatting van de bank op basis van de beschikbare gegevens.
Je risicoprofiel kan invloed hebben op de rente die je betaalt. Dit wordt ook wel risk based pricing genoemd.
Dat betekent dat een kredietverstrekker de rente mede afstemt op het risico dat hij loopt bij het verstrekken van een lening.
Hoe hoger het ingeschatte risico, hoe hoger de renteopslag kan zijn. Bij een lager risico kan de rente juist gunstiger uitvallen.
Stel dat twee consumenten allebei een lening aanvragen voor hetzelfde bedrag en met dezelfde looptijd. De ene consument heeft een stabiel inkomen en een solide financiële situatie. De andere consument heeft bijvoorbeeld een tijdelijk dienstverband en minder financiële zekerheid.
Het kan dan gebeuren dat de bank de eerste consument een lagere rente aanbiedt dan de tweede.
Dat verschil komt voort uit de risicobeoordeling. Het is dus niet alleen belangrijk of je een lening kunt krijgen, maar ook tegen welke rente en voorwaarden.
In principe wel. Een lagere kredietwaardigheid betekent niet automatisch dat je geen lening kunt afsluiten. Het betekent vooral dat je financiële ruimte beperkter is.
Omdat de bank kijkt naar wat je iedere maand verantwoord kunt betalen, kan een lagere financiële ruimte ervoor zorgen dat je minder kunt lenen dan iemand met een hogere kredietwaardigheid.
Heb je bijvoorbeeld relatief hoge vaste lasten in verhouding tot je inkomen? Dan blijft er minder ruimte over voor de maandelijkse aflossing en rente. Het maximale leenbedrag valt daardoor lager uit.
Er is wel een belangrijk verschil tussen een beperkte kredietwaardigheid en een negatieve BKR-codering. Bij een actieve negatieve BKR-codering kun je geen nieuwe lening afsluiten. Kredietverstrekkers moeten immers voorkomen dat je verder in financiële problemen raakt.
Ja, dat is mogelijk. Je kunt voldoende kredietwaardig zijn om een lening af te sluiten, maar toch in een hoger risicoprofiel vallen.
Stel dat je nog thuis woont of een tijdelijk dienstverband hebt. Dat betekent niet automatisch dat je niet kunt lenen. Je inkomen kan bijvoorbeeld ruim voldoende zijn om de maandlasten te dragen.
Toch kan een bank je situatie als minder solide beoordelen dan die van iemand met een vast contract en een stabiele woonsituatie. Afhankelijk van het beleid van de kredietverstrekker kan dit leiden tot een hogere rente.
Je kredietwaardigheid bepaalt dus vooral hoeveel je verantwoord kunt lenen. Je risicoprofiel kan vervolgens mede bepalen welke rente daarbij hoort.
Je hebt niet op alle onderdelen invloed, maar er zijn wel degelijk dingen die je zelf kunt doen om je financiële situatie te verbeteren.
Een goede financiële huishouding helpt niet alleen bij een eventuele leningaanvraag, maar geeft je ook meer grip op je geld.
In Nederland krijg je dus geen algemene kredietscore zoals bijvoorbeeld in Amerika. Banken beoordelen je kredietwaardigheid op basis van je inkomen, vaste lasten, bestaande financiële verplichtingen en BKR-registratie. Vervolgens kan je risicoprofiel invloed hebben op de rente die je betaalt.
Of je daadwerkelijk kunt lenen en hoeveel je kunt lenen, verschilt per persoon en per kredietverstrekker. Ook de rente en voorwaarden kunnen verschillen.
Benieuwd wat er in jouw situatie mogelijk is? Vraag dan vrijblijvend een offerte aan. Zo krijg je inzicht in je mogelijkheden en weet je waar je aan toe bent. Een offerte aanvragen verplicht je tot niets.
Geld lenen als je inwonend bent Woon je nog gezellig bij je ouders of huur je een kamer bij iemand anders in huis? Dan heb je misschien een financieel voordeel. Je betaalt weinig woonlasten en houdt daardoor meer geld over voor andere dingen. Misschien spaar je voor je eerste auto, droom je van een motor […]
Waarom krijg ik geen lening en wat kan ik eraan doen? Je hebt een inkomen, betaalt je rekeningen netjes en wilt een lening afsluiten. Toch krijg je een afwijzing. Hoe kan dat? Je hebt het geld nodig, dus je verwacht dat een lening geen probleem hoeft te zijn. Maar zo eenvoudig werkt het helaas niet. […]
Geld lenen met een negatieve BKR-registratie Een nieuwe auto, een verbouwing of andere plannen waarvoor je extra geld nodig hebt. Je hebt je financiën op een rijtje gezet en wilt een lening aanvragen. Maar dan blijkt dat je een negatieve BKR-registratie hebt. Wat nu? Een negatieve BKR-registratie kan het aanvragen van een lening behoorlijk lastig […]