‘Zelf bankiertje spelen komt me duur te staan’

Elke WIllemsen - 26 november 2013

Sinds banken moeilijker krediet verstrekken, neemt onderling geld lenen van vrienden of familie toe. Een honderdje hier of een tientje daar heeft iedereen wel eens voorgeschoten, maar hoe slim is het om 2.000 euro te lenen, en 10.000?

“Het begon met een vijftigje lenen van een vriend tijdens het uitgaan, en vooral het gemak waarmee dat telkens weer ging. Ik weet eigenlijk niet hoe het zo uit heeft kunnen lopen tot de situatie nu. Het is geleidelijk aan zo gegroeid”, zegt Rob.

De 31-jarige Nijmegenaar heeft diverse leningen openstaan bij vrienden en familie. En dan gaat het voornamelijk om bedragen van tussen de 100 en 2.000 euro. “Ineens ben je op het punt dat je er niet meer uitkomt en bezig bent met gaten vullen. Maar als ik het ene gat vul, ontstaan er weer nieuwe gaten. Want dan leen ik van de ene, om zo bij de ander af te lossen zodat ik bij niemand te lang leen. Maar zo bankiertje spelen komt me op een gegeven moment wel duur te staan, want je merkt toch dat er frictie begint te ontstaan met vrienden”, legt Rob uit.

Voor een lening van de bank is Rob nooit in aanmerking gekomen. Bovendien zijn de bedragen die hij leent van vrienden rentevrij. “Ik heb nogal financieel pech gehad hier en daar, nog een studieschuld, wat kleine achterstanden. Hierdoor heb ik een negatieve BKR registratie waardoor alleen deze optie is overgebleven”, vertelt hij.    

In 2012 leende één op de tien huishoudens bij vrienden, familie of kennissen, volgens onderzoek van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting. Het instituut raadt in het onderzoek ook af geld te lenen aan bekenden die moeilijk rond komen of al schulden hebben. Onderhandse leningen worden namelijk bij een schuldsanering niet opgenomen in de schuld, waardoor je als voorschieter het geld meestal kwijt bent. Een situatie die onderling veel spanningen kan veroorzaken.    

Goede voorwaarden

Gelukkig gaat het ook heel vaak wel goed, vooral als er duidelijke en schriftelijke afspraken worden gemaakt. Zo kan in het geval van tijdelijk geldgebrek lenen bij familie of vrienden een goedkope oplossing zijn. Het NIBUD heeft hier diverse tips voor opgesteld.    

Zo heeft de 27-jarige Maya twee jaar geleden een bedrag geleend van haar tante, maar onder goede voorwaarden. De Arnhemse studeerde Psychologie in Nijmegen. “Ik heb 1.500 euro geleend voor het betalen van mijn 4e jaar. Ik had geen recht meer op studiefinanciering, omdat ik net als meerdere studenten niet in één keer de juiste studiekeuze had gemaakt. Door een foutje moest ik in één keer het totale schoolgeld overmaken en ook nog eens boeken kopen”, zegt Maya.

Omdat de studente geen extra lening bij de IB groep wilde afsluiten, zocht ze binnen haar eigen kringen. “Ik ben met mijn tante rond de tafel gaan zitten en schriftelijk hebben we afgesproken dat zodra ik werk had we zullen kijken hoeveel ik maandelijks, zonder rente, af kon lossen”, legt Maya uit. “Inmiddels heb ik een baan en betaal gemiddeld zo’n 40 euro per maand terug. We hebben nooit problemen gehad”, aldus Maya.        

Enquête Haarlems Dagblad

Het Haarlems Dagblad hield deze zomer een enquête onder 1.600 lezers over hun ervaringen met geld lenen van familie of vrienden. Het artikel ‘Lenen om te overleven’ (publicatie: 19-09-2013)beschrijft dat zulke leningen het vaakst voor levensonderhoud worden gebruikt met bedragen tot vijfduizend euro. Bij bedragen tot duizend euro wordt vaker een beroep op vrienden gedaan, terwijl leningen boven de 10.000 vrijwel alleen binnen de familie plaatsvinden.

Hoewel enquêtedeelnemers positieve ervaringen hadden, waren er ook de nodige negatieve. Zo gaven veel lezers aan dat er na de lening een verstoring in de relatie ontstond. Schuldgevoel, druk, familieverplichtingen en afbetaalproblemen creëerden in sommige gevallen een grimmige sfeer.    

Bij nader inzien zegt Maya toch ook een verschuiving te voelen in de relatie. “Als ik er zo eerlijk over nadenk kom ik wel vaker over de vloer bij mijn tante sinds de lening. Er worden me totaal geen verplichtingen gesteld en de relatie is altijd erg gezellig en vrijblijvend, maar in de praktijk merk ik toch wel dat het anders voelt. Iets meer alsof ik wat verschuldigd ben, maar dat zit dus echt in mijn hoofd. Iets om rekening mee te houden de volgende keer, maar meer ook niet”, aldus Maya.


ma t/m vrij 9 - 21 & za 10 - 17

Chat bezet