Het wikken en wegen aan de geliefde studiefinanciering

Elke Willemsen - 06 juni 2014

Wel, niet, niet, wel. Maandenlang was het spannend of de regering de huidige vorm van studiefinanciering af gaat schaffen of niet. Nu is de kogel dan eindelijk door de kerk: er is een wetsvoorstel ingediend om de basisbeurs om te zetten in een lening.

Als de Eerste Kamer ook instemt met het voorstel wordt het studerende leven voor ouders en hun startende bachelor en master studenten duurder vanaf 1 september 2015. Het kabinet heeft eind vorige maand met de fracties van D66, GroenLinks, VVD en PvdA een akkoord bereikt over de hervorming van de studiefinanciering. Het geld dat door deze hervorming wordt bespaard, maximaal 1 miljard euro, wil het kabinet gebruiken om te investeren in ‘beter en uitdagender onderwijs’. Tevens hoopt men dat studenten geprikkeld worden om een studie te kiezen die aansluit op de arbeidsmarkt.

Wat verandert er?

De stufi verdwijnt en het inkomensafhankelijke studievoorschot verschijnt. Dit voorschot bestaat uit een lening en collegegeldkrediet, met een aanvullende beurs voor die studenten waarvan de ouders niet veel verdienen.

Aanvullende beurs
Om de gezinnen die moeten rondkomen van een laag inkomen toch nog bij te staan wordt er een aanvullende beurs ter beschikking gesteld. Deze is maximaal 365 euro per maand indien ouders minder dan 30.000 euro per jaar verdienen. Hoe hoger dit inkomen vervolgens is, hoe lager het bedrag wordt. Verdienen je ouders gezamenlijk 46.000 euro of meer, dan kom je niet in aanmerking voor deze beurs. De aanvullende beurs is er ook voor studenten van wie de ouders weigeren te betalen of onvindbaar zijn.

Lening
De basisbeurs wordt in zijn geheel omgezet in een lening. Hierdoor verdwijnt ook het verschil tussen uitwonend en thuiswonend. Het maximale bedrag dat men kan bijlenen blijft hetzelfde, maar het afbetalingstermijn verandert wel. Momenteel moet men in 15 jaar de lening terugbetalen aan de Staat, maar deze grens gaat met het voorschot nu naar 35 jaar. Je leent dus meer, bent langer bezig met aflossen en hebt dus meer rente, maar de maandlasten van de aflossing nemen ook af. Waar je nu maximaal 12 procent van je verzamelinkomen betaalt aan aflossingen, wordt dit maximaal 4 procent bij het studievoorschot.

Collegegeldkrediet
Je kunt er ook voor kiezen om een collegegeldkrediet aan te vragen. Dit is tevens in de vorm van een lening, die er speciaal voor bedoeld is om je te helpen bij het betalen van het wettelijke collegegeld. De hoogte van het wettelijke collegegeld blijft volgens het wetsvoorstel in 2015 gelijk aan dat van 2014.

De uitkomsten

In de media zijn al lang en breed zowel de voorstanders en tegenstanders van het studievoorschot aan het woord geweest. Voorstanders vinden het een goede ontwikkeling, omdat de nadruk weer op de kwaliteitverbetering van het onderwijs moet komen te liggen en niet op levensonderhoud. Tegenstanders zijn bang dat door de hervorming veel leerlingen zullen besluiten niet te gaan studeren. Tevens bestaat de angst op hoge en levenslange schulden.

Volgens Jet Bussemaker, Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, is er in de media veel sprake geweest van bangmakerij en spookverhalen. Op haar weblog gaat ze in op de kritiek die er is geweest en legt ze uit waarom het kabinet voor deze hervorming heeft gekozen.

In totaal is de schatting, volgens het CPB, dat studenten in totaal 6.000 tot 9.000 euro meer kwijt zijn aan hun opleiding dan nu het geval is. In totaal komt dat neer op gemiddeld 21.000 euro. Het NRC onderzocht hier waar deze berekening van het CPB vandaan kwam, en of de uitspraken van Jet Bussemaker gefundeerd zijn. Tegenstanders schatten namelijk dat de grens eerder tegen de 30.000 euro aan zal zitten.

Hoe dan ook, zeker is wel dat veel studenten die niet willen lenen middels een bijbaan moeten gaan bijverdienen en/of thuis zullen moeten blijven wonen. Ook zal er een groter beroep worden gedaan op de financiële bijdrage van ouders. Het Nibud gaf in een reactie al aan studenten te willen waarschuwen dat ze waarschijnlijk tot het 60e levensjaar bezig zijn met afbetalen. Ook geeft het Nibud diverse tips over hoe je het beste om kunt gaan met geld en schulden.    

Wat kost een student?

De Algemene Rekenkamer heeft alle kosten en baten van een student op een rijtje gezet op zijn website. Hoeveel kost een student? En hoeveel levert hij/zij op? Hoe lang duurt het voordat je je investering hebt terugverdiend? De berekeningen zijn gemaakt door de inkomensgegevens over de periode van 2007 - 2011 te berekenen van studenten die in 2005/2006 zijn afgestuurd. Een voorbeeld: een hbo-opleiding economie van 4 jaar kost de Staat 66.000 euro, waar het vervolgens 12 jaar bezig is om dit bedrag terug te verdienen. Zelf is de economie student gemiddeld vijf jaar aan het werk om zijn/haar eigen kosten van de studie eruit te krijgen. Met de komst van het studievoorschot zullen deze kosten hoger worden en de afbetalingen langer duren.  


ma t/m vrij 9 - 21 & za 10 - 17