Geen regeling voor mensen met onoplosbare schulden

Elke WIllemsen - 13 november 2014

Bedolven zijn onder de schulden, het is een positie die bij veel mensen tot stress en soms zelfs lichamelijke of psychische problemen leidt. Gelukkig kunnen mensen met schulden de schuldhulpverlening in. Echter, bestaat er ook een groeiende groep schuldenaren die zulke hoge schulden hebben dat er (nog) geen regelingen voor ze zijn.

De schuldenproblematiek in Nederland blijft ieder jaar toenemen, terwijl de bestaande regelingen voor een deel van de schuldenaren geen oplossing bieden. Op de lange termijn uit de schulden blijven is zo voor een groeiende groep mensen met problematische schulden een flinke klus. Hoe komt het dat er voor deze groep vooralsnog geen gedegen hulp en handvaten zijn? Uit cijfers van de NVVK blijkt dat ongeveer 80 procent van alle mensen die om hulp vragen ook daadwerkelijk problematische schulden heeft. Bij ongeveer de helft van deze mensen is er vooralsnog geen uitzicht op een schuldenvrije toekomst. 

Niet meer bezuinigen

Floor is een 28-jarige Utrechtse met langdurige schuldproblemen: “Ik ben door mijn ziekte honderd procent arbeidsongeschikt verklaard en ontvang maandelijks een uitkering. Hiervan kan ik net de huur betalen, en wat boodschappen. Gelukkig woon ik samen met mijn vriend, maar is hij door financiële tegenslagen met zijn bedrijf in de betalingsproblemen gekomen. Zijn geldproblemen zijn nu ook mijn geldproblemen geworden. De rekeningen stapelen zich op, terwijl de inkomsten gelijk blijven. Elke cent van mij gaat op. Het is dweilen met de kraan open, maar een duurzame oplossing kunnen we niet vinden. Ik kan namelijk niet werken, mijn vriend werkt al fulltime en we kunnen niet nog meer bezuinigen dan we al doen.”

Het voelt als een uitzichtloze zaak voor Floor. Om uit te zoeken welke oorzaken ten grondslag liggen aan het niet kunnen bieden van een duurzame oplossing voor schuldenproblematiek, besloot de NVVK hier onderzoek naar te doen. Het rapport stelt dat ‘de samenstelling van een schuld vaak even complex is als het uitwerken van een oplossing voor de schulden en de onderliggende problematiek’.  

Redenen voor uitblijven oplossing

De onoplosbaarheid van de schulden hebben volgens het onderzoek juridische- en/of gedragsmatige redenen ten grondslag. Hierbij wordt bij gedragsmatige redenen onderscheid gemaakt tussen gedrag dat makkelijk of moeilijk te beïnvloeden is. Beide redenen kunnen vervolgens ook weer op elkaar inwerken. Volgens het onderzoek zeggen schuldhulpverleners dat de oorzaak die vaker voor een belemmering zorgt juridische redenen heeft (50 procent tegenover 40 procent gedragsredenen), zoals bijvoorbeeld een te laag inkomen.  Hierbij mag echter het gedrag en de motivatie niet onderschat worden.

Onderzoek

De Hogeschool Utrecht heeft, onder leiding van Nadja Jungmann, onderzoeker bij het lectoraat Schulden en Incasso van de HU, in opdracht van de NVVK onderzoek gedaan naar de groep mensen die geen zicht hebben op een schuldenvrije toekomst. Door dossiers van NVVK leden en gemeentelijke beleidsplannen te bestuderen en interviews te voeren met stakeholders is een beeld geschetst van de aard en kenmerken van de zogenaamde ‘Onoplosbare Schulden’. Ook onderzocht de HU de manier waarop de schuldhulpverlening inspeelt op de problemen.

NVVK

De Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren is opgericht in 1932 om er voor te zorgen dat mensen voldoende geld overhielden voor hun dagelijkse basisbehoeften. Gaandeweg is het doel van de NVVK veranderd in het oplossen van schulden, en hierbij ook de onderliggende problemen van die schulden. Dit heeft geleid tot Gedragscodes en werkmethodieken, waarmee de vereniging samenwerkt met overheden, brancheverenigingen etc.


ma t/m vrij 9 - 21 & za 10 - 17

Chat bezet