Financieel gedrag van huishoudens bij inkomstenterugval

Elke Willemsen - 06 november 2014

Wat doen consumenten op het moment dat ze in financieel zwaar weer komen? Wat als je inkomen ineens afneemt? Het Nibud heeft onlangs onderzoek gedaan naar het financiële gedrag van consumenten. De resultaten staan in drie onderzoeksrapporten, inclusief tips en aanbevelingen.

Het Nibud doet onderzoek naar huishoud financiën in brede zin: inkomsten en uitgaven van huishoudens, financieel gedrag en de effecten van sociaaleconomisch beleid op bestedingsruimte. Tegenslagen kennen we hierbij allemaal. Ineens kan het zijn dat je werkloos wordt, als freelancers minder opdrachten binnenkrijgt, dat je bedrijf in zwaar weer zit of dat je door een scheiding met dubbele lasten zit. Ineens zit je in de schulden, zonder dat je dit had verwacht en weet hoe je hier verder mee om kunt gaan. 

Het onderzoek van het Nibud heeft uitgewezen dat de meeste mensen inderdaad zo’n terugval van inkomsten niet zien aankomen en dat het eerste plan vaak bezuinigen is, terwijl een oplossing op lange termijn uitblijft. Volgens het Nibud komt dit omdat men ‘optimistisch is over de toekomst’, waardoor achterstanden worden onderschat.

 

Sparen

Niet iedereen heeft genoeg spaargeld om daarmee zijn achterstanden en schulden af te lossen. Uit het onderzoek blijkt dat de mensen zonder of met weinig spaargeld, het bedrag dat zij aan spaargeld hebben altijd onvoldoende is. Het belang van sparen wordt zo wel ingezien, maar vaak lukt het niet om ook daadwerkelijk te sparen. De hoofdreden hiervoor is dat men hier niet genoeg inkomsten heeft, en een overgroot deel geeft aan dat het spaargeld is opgegaan aan noodzakelijke uitgaven of om de inkomensterugval op te vangen. 

Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat huishoudens zonder financiële problemen, vaker spaargeld achter de hand hebben dan huishoudens met financiële problemen. Daarnaast blijkt ook dat huishoudens zonder financiële problemen voorheen vaker meer dan drie keer het maandsalaris aan spaargeld hebben gehad dan huishoudens met financiële problemen. Dit beantwoordt echter niet de vraag of mensen met betalingsachterstanden voorheen wél spaargeld hadden dat door de omstandigheden is opgegaan of dat ze het nooit gehad hebben en dat mede hierdoor financiële problemen zijn ontstaan.

 

Aanbevelingen

Aan het einde van het rapport doet het Nibud een aantal aanbevelingen voor huishoudens die financiële tegenslagen kennen. Zo adviseert het Nibud de consument om een concreet en visueel spaardoel te maken, consumenten een spaarrekening te laten openen – of zelfs meerdere voor verschillende doeleinden, om vervolgens geld automatisch over te laten maken naar een spaarrekening en door iedereen die sparen lastig vindt te stimuleren met vaste datums te werken waar ze naartoe kunnen werken. Bijvoorbeeld: als sparen nu niet lukt, leg dan vast dat je per 1 januari in het nieuwe jaar maandelijks begint. Zo kan men zich voorbereiden, wat volgens psychologisch onderzoek vaak beter werkt.


ma t/m vrij 9 - 21 & za 10 - 17

Chat bezet